39 populaire Linux-distributies

Populaire Linux-distributies

Een Linux-distributie is een besturingssysteem dat rond de Linux-kernel wordt samengesteld, met een pakketbeheerder, systeemgereedschap en vaak een desktopomgeving. Ze delen allemaal dezelfde kernel; wat ze onderscheidt zijn de keuzes eromheen — het updateritme, het supportbeleid, het bestuursmodel en het beoogde publiek.

Deze lijst bevat 39 Linux-distributies en verwante besturingssystemen, met hun licentie en hun actuele versie. Sommige staan erin omdat ze de markt domineren; andere omdat ze zijn stopgezet en de vraag “wordt dit nog onderhouden?” nog steeds wordt gesteld. Die markeren we expliciet in plaats van ze te verwijderen.

Ubuntu

Ubuntu is een Linux-distributie op basis van Debian, ontwikkeld door Canonical samen met een ontwikkelaarscommunity. Er zijn drie officiële edities — Desktop, Server en Core — die zowel op een computer als op een VM draaien.

Het is de meest gebruikte distributie op webservers en een van de gangbaarste in cloudprojecten, vooral dankzij de LTS-cyclus van vijf jaar, uit te breiden met Ubuntu Pro.

Ubuntu-licentie: GPL- en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Ubuntu 26.04 LTS “Resolute Raccoon”, uitgebracht op 23 april 2026. Ubuntu 24.04 LTS blijft ondersteund tot mei 2029.

Debian

Debian is een vrij besturingssysteem, in 1993 aangekondigd door Ian Murdock. Het Debian-project is een gemeenschap van ontwikkelaars en gebruikers die het GNU-systeem onderhoudt op basis van vrije software.

De reputatie van stabiliteit maakt het de basis van veel andere distributies, Ubuntu inbegrepen, en een veelgekozen fundament voor productieservers.

Debian-licentie: BSD, GPL en andere vrije licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Debian 13 “Trixie”, uitgebracht op 9 augustus 2025; huidige puntrelease 13.6.

CentOS Linux

CentOS Linux was een distributie gebouwd op de broncode van Red Hat Enterprise Linux. Het bood RHEL-compatibiliteit zonder licentiekosten en werd breed ingezet in serverparken.

In 2019 kondigde Red Hat de vervanging aan door CentOS Stream, wat leidde tot nieuwe opensource-alternatieven als Rocky Linux en AlmaLinux.

CentOS Linux-licentie: GNU GPL.

Stopgezet project: CentOS Linux 8 bereikte het einde van zijn levensduur op 31 december 2021 en CentOS Linux 7 op 30 juni 2024. Er is geen opvolger onder die naam — de alternatieven zijn AlmaLinux, Rocky Linux of CentOS Stream.

CentOS Stream

CentOS Stream is een ontwikkelplatform stroomopwaarts van Red Hat Enterprise Linux: het krijgt wijzigingen vóórdat ze in RHEL landen, in plaats van ze achteraf te kopiëren.

CentOS Stream-licentie: GNU GPL.

Nieuwste versie (september 2026): CentOS Stream 10, uitgebracht op 12 december 2024 en ondersteund tot mei 2030. CentOS Stream 9 tot mei 2027.

Red Hat Enterprise Linux (RHEL)

Red Hat Enterprise Linux is de commerciële distributie van Red Hat, beschikbaar als server- en desktopversie. Het abonnement dekt support, hardwarecertificering en langdurige beveiligingsupdates.

Het is de referentie voor enterprise-Linux, zeker waar certificering van applicaties van derden een vereiste is.

RHEL-licentie: GPL.

Nieuwste versie (september 2026): RHEL 10, uitgebracht op 20 mei 2025; actuele minorreleases 10.2 en 9.8.

Gentoo

Gentoo wordt vanaf de broncode gecompileerd via het pakketsysteem Portage. De gebruiker kiest de compilatieopties per component, wat een nauwkeurige afstemming op hardware en gebruik mogelijk maakt.

Daar staat tegenover dat installatie en onderhoud aanzienlijk meer tijd kosten dan bij een binaire distributie.

Gentoo-licentie: vrije software.

Releases: rolling release, zonder genummerde versies.

Fedora

Fedora is de communitydistributie die door Red Hat wordt gesteund. Ze fungeert als proeftuin voor technologie die later in RHEL terechtkomt, met korte cycli en een strikt vrijesoftwarebeleid.

Elke versie wordt ongeveer dertien maanden ondersteund, wat het eerder een innovatiesysteem maakt dan een langdurig productiesysteem.

Fedora-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Fedora Linux 44, uitgebracht op 28 april 2026.

openSUSE

openSUSE is het communityproject dat door SUSE wordt gesponsord. Het kent twee vormen: Leap, een stabiele versie afgestemd op SUSE Linux Enterprise, en Tumbleweed, een rolling release.

Het beheergereedschap YaST en momentopnamen op Btrfs met terugrolmogelijkheid waren lang de handelsmerken, al heeft Leap 16 YaST losgelaten.

openSUSE-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): openSUSE Leap 16.0, uitgebracht op 1 oktober 2025.

Scientific Linux

Scientific Linux was een op RHEL gebaseerde distributie van Fermilab, met medewerking van CERN, DESY en ETH Zürich, voor wetenschappelijke rekenomgevingen.

Scientific Linux-licentie: GNU GPL.

Stopgezet project: Scientific Linux 7 bereikte het einde van zijn levensduur op 30 juni 2024. Fermilab adviseert migratie naar AlmaLinux of CentOS Stream.

CloudLinux

CloudLinux is een commerciële distributie voor shared hosting. De LVE-technologie isoleert de resources per account, zodat één site die te veel verbruikt de andere op dezelfde server niet raakt.

CloudLinux-licentie: GPL en propriëtaire licenties.

Nieuwste versie (september 2026): CloudLinux OS 10.2, uitgebracht op 26 mei 2026. Vanaf de 10-serie wordt het bovenop AlmaLinux geïnstalleerd met cldeploy, zonder eigen installatie-image.

elementary OS

elementary OS is gebouwd op Ubuntu LTS en richt zich op visuele samenhang en eenvoud. De Pantheon-desktop en het pay-what-you-want-model voor apps maken het een van de meest verzorgde voorstellen voor consumenten-Linux.

elementary OS-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): elementary OS 8.1.1 “Circe”, uitgebracht op 27 februari 2026.

Linux Mint

Linux Mint is gebaseerd op Ubuntu en wordt vaak aanbevolen bij een overstap vanaf Windows, dankzij de Cinnamon-desktop en een bijzonder afgewerkte set eigen hulpprogramma’s.

Het project onderhoudt daarnaast LMDE, een variant die rechtstreeks op Debian is gebouwd.

Linux Mint-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Linux Mint 22.3 “Zena”, uitgebracht op 11 januari 2026 en ondersteund tot april 2029.

Arch Linux

Arch Linux volgt het KISS-principe: een minimale basis die de gebruiker zelf opbouwt, zonder abstractielagen. Pakketbeheerder pacman en de communityrepository AUR geven toegang tot een zeer breed softwareaanbod.

De documentatie, de Arch Wiki, is een referentie die ver buiten de distributie zelf wordt gebruikt.

Arch Linux-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Releases: rolling release. De installatie-image verschijnt maandelijks.

Manjaro

Manjaro bouwt op Arch Linux maar voegt een validatievertraging voor pakketten en een grafische installer toe, wat de instap flink verzacht met behoud van toegang tot de AUR.

Manjaro-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Manjaro 26.1, uitgebracht in augustus 2026.

Oracle Linux

Oracle Linux is een RHEL-compatibele distributie die gratis wordt verspreid, met optionele commerciële support. Naast de Red Hat-compatibele kernel biedt het een eigen geoptimaliseerde kernel, de Unbreakable Enterprise Kernel.

Oracle Linux-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Oracle Linux 10, uitgebracht in juni 2025; huidige update 10.2.

Slackware

Slackware is de oudste nog onderhouden distributie, in 1993 ontstaan uit het Softlanding Linux System. Ze houdt vast aan eenvoud in Unix-zin: weinig automatisering, configuratie in tekstbestanden en nauwelijks aanpassingen aan de originele software.

Slackware-licentie: GNU GPL.

Nieuwste versie (september 2026): Slackware 15.0, uitgebracht op 3 februari 2022 en nog steeds de geldende stabiele versie.

Mageia

Mageia is een Unix-achtig systeem dat in 2010 ontstond als fork van Mandriva Linux, opgezet door oud-medewerkers van Mandriva S.A. en leden van de community. Het project benadrukt stabiliteit en verenigingsbestuur.

Mageia-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Mageia 10, uitgebracht in juli 2026.

Clear Linux

Clear Linux OS was een door Intel ontwikkelde distributie, geoptimaliseerd voor de eigen processors en bekend om haar prestaties in benchmarks en om het bundles-model in plaats van klassieke pakketten.

Clear Linux-licentie: GPL en andere licenties.

Stopgezet project: op 18 juli 2025 kondigde Intel het einde van Clear Linux OS aan. Sindsdien verschijnen er geen beveiligingsupdates of onderhoud meer, en de repository is alleen-lezen gearchiveerd.

Rocky Linux

Rocky Linux ontstond als antwoord op het stopzetten van CentOS Linux, op initiatief van Gregory Kurtzer, medeoprichter van CentOS. Het streeft naar binaire compatibiliteit met RHEL en wordt gedragen door de Rocky Enterprise Software Foundation.

Rocky Linux-licentie: BSD en andere vrije licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Rocky Linux 10.2, uitgebracht op 28 mei 2026.

AlmaLinux

AlmaLinux OS is het andere grote antwoord op het einde van CentOS Linux, gedragen door een stichting zonder winstoogmerk. Sinds versie 10 is het bewust geen strikte RHEL-kloon meer: het houdt applicatiecompatibiliteit maar herstelt stroomopwaarts verwijderde stuurprogramma’s en ondersteunt oudere hardware.

AlmaLinux-licentie: GPLv2 en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): AlmaLinux OS 10.2, uitgebracht op 26 mei 2026.

Asahi Linux

Asahi Linux is het reverse-engineeringproject dat Linux naar Macs met Apple Silicon brengt. Het levert de grafische stuurprogramma’s en het laagniveauwerk dat Apple niet documenteert, en wordt vooral verspreid als Fedora Asahi Remix.

Asahi Linux-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Fedora Asahi Remix 44, beschikbaar sinds 28 april 2026. Het project bevindt zich niet langer in de alfafase.

Lubuntu

Lubuntu is de officiële Ubuntu-variant met de lichte LXQt-omgeving, gericht op machines met beperkte resources of implementaties waar de desktopvoetafdruk klein moet blijven.

Lubuntu-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Lubuntu 26.04 LTS, uitgebracht op 23 april 2026.

SUSE Linux Enterprise

SUSE Linux Enterprise Server is de commerciële distributie van SUSE, sterk vertegenwoordigd in SAP-omgevingen en in de Europese industrie. Ze zet in op lange levenscycli en live kernelpatching.

SUSE Linux Enterprise-licentie: GNU GPL en propriëtaire licenties.

Nieuwste versie (september 2026): SUSE Linux Enterprise Server 16, beschikbaar sinds 4 november 2025. De laatste service pack van de 15-serie is SP7.

Knoppix

Knoppix was een van de eerste live-distributies die volledig vanaf cd draaide, zonder installatie. Ze blijft een historische referentie voor diagnose en systeemherstel.

Knoppix-licentie: vrijesoftwarelicenties.

Nieuwste versie: Knoppix 9.2, uit 2021. Het project heeft sindsdien niets nieuws gepubliceerd.

VzLinux

VzLinux was een RHEL-compatibele distributie van Virtuozzo, bedoeld voor gevirtualiseerde omgevingen en containers.

VzLinux-licentie: GNU GPL.

Project zonder activiteit: er is geen versie of aankondiging bekend na 2021.

Peppermint OS

Peppermint OS is een lichte distributie die uitgaat van een minimale basis die de gebruiker zelf aanvult. Het project onderhoudt nu twee takken: een op Debian en een zonder systemd, gebouwd op Devuan.

Peppermint OS-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): het project nummert zijn releases niet meer en publiceert gedateerde images. De Debian 13-tak dateert van oktober 2025 en de Devuan 6-tak, zonder systemd, van juni 2026.

Zorin OS

Zorin OS is gebaseerd op Ubuntu en besteedt bijzondere aandacht aan de overstap vanaf Windows en macOS, met bureaubladindelingen die beide nabootsen. Het wordt in Ierland ontwikkeld.

Zorin OS-licentie: vrije software.

Nieuwste versie (september 2026): Zorin OS 18.1, uitgebracht op 15 april 2026.

BlackArch Linux

BlackArch is een van Arch Linux afgeleide distributie voor offensieve beveiliging en penetratietesten, met een repository van duizenden gereedschappen die bovenop een bestaande Arch-installatie kan worden gezet.

BlackArch Linux-licentie: diverse licenties.

Releases: rolling release, met een doorlopend bijgewerkte repository.

SUSE Liberty Linux

SUSE Liberty Linux was geen volwaardige distributie maar een supportaanbod: SUSE ondersteunde bestaande RHEL- of CentOS-installaties, zonder migratie.

SUSE Liberty Linux-licentie: commerciële support.

De merknaam bestaat niet meer: SUSE heeft Liberty Linux ondergebracht in SUSE Multi-Linux Support, dat de support voor RHEL- en CentOS-installaties voortzet.

Navy Linux

Navy Linux was een RHEL-compatibele enterprisedistributie die eveneens in het kielzog van het einde van CentOS Linux ontstond.

Navy Linux-licentie: GNU GPL.

Project zonder activiteit: de laatste versie, Navy Linux 8.6, dateert van mei 2022.

Tizen

Tizen is een op de Linux-kernel gebaseerd systeem, gedragen door de Linux Foundation en Samsung. Je vindt het vooral op televisies, smartwatches en witgoed, minder op computers.

Tizen-licentie: GPLv2, LGPL, Apache License 2.0, BSD en andere.

Nieuwste versie (september 2026): Tizen 10.0, aanwezig op de Samsung-televisies van 2026.

Immutable en containergerichte distributies

De distributies hierboven zijn systemen voor algemeen gebruik. Sinds 2020 is er een tweede familie gegroeid met een ander uitgangspunt: systemen met een immutable root, zonder klassieke pakketbeheerder, die atomair worden bijgewerkt en declaratief worden geconfigureerd. Je beheert ze niet zozeer, je rolt ze uit. Ze dragen een groot deel van de huidige containerinfrastructuur en verdienen een eigen hoofdstuk.

Alpine Linux

Alpine Linux is een minimalistische distributie gebouwd op musl libc en BusyBox in plaats van glibc en de GNU coreutils. Die keuze brengt een basis-image terug tot enkele megabytes, waarmee het de facto het startpunt is geworden voor container-images: een groot deel van wat vandaag op Docker en Kubernetes draait, start vanaf een Alpine-laag.

De omvang en het kleine aanvalsoppervlak verklaren de adoptie, maar musl is niet volledig glibc-compatibel en sommige applicaties met voorgecompileerde binaries vergen aanpassingen.

Alpine Linux-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): Alpine Linux 3.24, uitgebracht op 9 juni 2026.

NixOS

NixOS trekt infrastructure as code door tot het besturingssysteem zelf: de volledige configuratie van de machine — pakketten, diensten, gebruikers, netwerk — wordt in bestanden gedeclareerd en het systeem wordt daaruit opgebouwd. Twee machines met dezelfde configuratie zijn identiek, en elke wijziging levert een nieuwe opstartbare generatie op.

Een mislukte update terugdraaien betekent dus de vorige generatie kiezen in het opstartmenu. Het is de distributie met de steilste leercurve in deze lijst, maar ze pakt configuratiedrift bij de wortel aan.

NixOS-licentie: MIT.

Nieuwste versie (september 2026): NixOS 26.05 “Yarara”, uitgebracht op 30 mei 2026.

Fedora CoreOS

Fedora CoreOS is een minimaal, immutable en automatisch bijwerkend besturingssysteem, uitsluitend bedoeld om containers te draaien. Het rootbestandssysteem is alleen-lezen, updates worden atomair toegepast via rpm-ostree en de initiële configuratie wordt bij de eerste start met Ignition gedeclareerd, niet handmatig.

Het is de opvolger van Container Linux binnen het Fedora-ecosysteem en het laboratorium waar Red Hat het image-model heeft uitgewerkt dat later naar RHEL is gebracht.

Fedora CoreOS-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): doorlopende stream op basis van Fedora Linux 44. Het project publiceert geen versies met langdurige support.

Flatcar Container Linux

Flatcar Container Linux is de open voortzetting van Container Linux na het stopzetten daarvan, onderhouden als CNCF-project. Het deelt de aanpak van Fedora CoreOS — immutable, geen pakketbeheerder, toegewijd aan containers — maar werkt bij via A/B-partities: de nieuwe versie wordt naar de inactieve partitie geschreven en bij de herstart geactiveerd, zodat een fout terugvalt op de vorige start.

Flatcar Container Linux-licentie: Apache License 2.0.

Nieuwste stabiele versie (september 2026): Flatcar 4593.2.5, van 13 augustus 2026.

Talos Linux

Talos Linux is een besturingssysteem dat voor één ding is ontworpen: een Kubernetes-node zijn. Het heeft geen shell, geen SSH en geen pakketbeheerder; het wordt volledig beheerd via een geauthenticeerde gRPC-API. Dat schrapt in één klap een groot deel van het aanvalsoppervlak van een gewone node en maakt de clusterconfiguratie per definitie reproduceerbaar.

De keerzijde is starheid: je logt niet in op een Talos-node om iets handmatig te debuggen. Het past bij geharde, homogene clusters, niet bij servers voor algemeen gebruik.

Talos Linux-licentie: Mozilla Public License 2.0.

Nieuwste versie (september 2026): Talos Linux 1.14.0, van 3 september 2026.

SUSE Linux Micro

SUSE Linux Micro is het immutable voorstel van SUSE voor edge en als containerhost. Het gebruikt transactionele updates op Btrfs: elke wijziging wordt toegepast in een aparte momentopname die pas na een geslaagde herstart het actieve systeem wordt, met automatische terugrol als er iets misgaat.

Het completeert het portfolio van SUSE naast SUSE Linux Enterprise Server 16 en heeft een communitytegenhanger in openSUSE Leap Micro.

SUSE Linux Micro-licentie: GNU GPL en andere licenties.

Nieuwste versie (september 2026): SUSE Linux Micro 6.2.

Amazon Linux

Amazon Linux is de distributie die AWS onderhoudt en afstemt op de eigen instances, met directe integratie in de diensten en gereedschappen van de aanbieder. Amazon Linux 2023 is de huidige generatie, met elke twee jaar een hoofdversie en vijf jaar support.

Eén praktisch punt is het vermelden waard: Amazon Linux 2 bereikte het einde van zijn levensduur op 30 juni 2026, waardoor workloads die nog op die versie draaien nu zonder support zitten en op migratie wachten.

Amazon Linux-licentie: Amazon-licentie op basis van opensourcesoftware.

Nieuwste versie (september 2026): Amazon Linux 2023, ondersteund tot 30 juni 2029.

Proxmox VE

Proxmox Virtual Environment is geen distributie voor algemeen gebruik maar een virtualisatieplatform op basis van Debian, dat KVM voor virtuele machines combineert met LXC voor systeemcontainers, met geïntegreerde Ceph-opslag en hoge beschikbaarheid, beheerd vanuit een eigen webinterface.

Het is een Europees referentiepunt geworden in het gesprek over open alternatieven voor propriëtaire virtualisatieplatforms, en de Debian-basis houdt het onderliggende beheer vertrouwd. Bij Stackscale rollen we Proxmox VE uit en beheren we het op toegewijde private cloud-infrastructuur.

Proxmox VE-licentie: GNU AGPLv3.

Nieuwste versie (september 2026): Proxmox VE 9.2, van 21 mei 2026.

Lijst van populaire Linux-distributies

Hieronder de behandelde Linux-distributies, alfabetisch geordend:

Linux-distributieLicentieNieuwste versie (per september 2026)
AlmaLinuxGPLv2 en andere licentiesAlmaLinux OS 10.2 (mei 2026)
Alpine LinuxGNU GPL en andere licentiesAlpine Linux 3.24 (juni 2026)
Amazon LinuxAmazon-licentie op basis van opensourceAmazon Linux 2023
Arch LinuxGNU GPL en andere licentiesRolling release
Asahi LinuxGNU GPL en andere licentiesFedora Asahi Remix 44 (april 2026)
BlackArch Linuxdiverse licentiesRolling release
CentOS LinuxGNU GPLStopgezet — einde levensduur 31/12/2021
CentOS StreamGNU GPLCentOS Stream 10 (december 2024)
Clear LinuxGPL en andere licentiesStopgezet — Intel, 18/07/2025
CloudLinuxGPL en propriëtaire licentiesCloudLinux OS 10.2 (mei 2026)
DebianBSD, GPL en andere vrije licentiesDebian 13 “Trixie” (augustus 2025)
elementary OSGNU GPL en andere licentieselementary OS 8.1.1 “Circe” (februari 2026)
FedoraGNU GPL en andere licentiesFedora Linux 44 (april 2026)
Fedora CoreOSGNU GPL en andere licentiesFedora CoreOS 44 (doorlopende stream)
Flatcar Container LinuxApache License 2.0Flatcar 4593.2.5 (augustus 2026)
Gentoovrije softwareRolling release
KnoppixvrijesoftwarelicentiesKnoppix 9.2 (2021) — zonder activiteit
Linux MintGNU GPL en andere licentiesLinux Mint 22.3 “Zena” (januari 2026)
LubuntuGNU GPL en andere licentiesLubuntu 26.04 LTS (april 2026)
MageiaGNU GPL en andere licentiesMageia 10 (juli 2026)
ManjaroGNU GPL en andere licentiesManjaro 26.1 (augustus 2026)
Navy LinuxGNU GPLZonder activiteit — laatste 8.6 (2022)
NixOSMITNixOS 26.05 “Yarara” (mei 2026)
openSUSEGNU GPL en andere licentiesopenSUSE Leap 16.0 (oktober 2025)
Oracle LinuxGNU GPL en andere licentiesOracle Linux 10 (juni 2025)
Peppermint OSGNU GPL en andere licentiesGedateerde images (Debian 13 / Devuan 6)
Proxmox VEGNU AGPLv3Proxmox VE 9.2 (mei 2026)
Red Hat Enterprise LinuxGPLRHEL 10 (mei 2025)
Rocky LinuxBSD en andere vrije licentiesRocky Linux 10.2 (mei 2026)
Scientific LinuxGNU GPLStopgezet — einde levensduur 30/06/2024
SlackwareGNU GPLSlackware 15.0 (februari 2022)
SUSE Liberty Linuxcommerciële supportOpgenomen in SUSE Multi-Linux Support
SUSE Linux EnterpriseGNU GPL en propriëtaire licentiesSUSE Linux Enterprise Server 16 (november 2025)
SUSE Linux MicroGNU GPL en andere licentiesSUSE Linux Micro 6.2
Talos LinuxMozilla Public License 2.0Talos Linux 1.14 (september 2026)
TizenGPLv2, LGPL, Apache 2.0, BSD en andereTizen 10.0 (2026)
UbuntuGPL- en andere licentiesUbuntu 26.04 LTS (april 2026)
VzLinuxGNU GPLZonder activiteit — laatste 8.5 (2021)
Zorin OSvrije softwareZorin OS 18.1 (april 2026)

Op de volgende pagina vind je de statistieken van de meest gebruikte Linux-distributies van het afgelopen decennium. En om versies, releasedata en einde-levensduurdata van elk systeem actueel na te gaan, houdt de Linux Gratis-directory een doorlopend bijgewerkte fiche bij van meer dan tweehonderd besturingssystemen.